Mae llawer o fudiadau gwirfoddol a chymunedol yn ei chael yn anodd cael dau ben llinyn ynghyd, yn enwedig o ran talu costau gorbenion.

Mae costau megis rheoli, adeiladau, llywodraethu a datblygiad, a swyddogaethau cefnogi fel cyllid a phersonél i gyd yn hanfodol os yw prosiect am gael ei redeg yn effeithlon ac yn effeithiol. Os nad yw costau llawn prosiect neu wasanaeth yn cael eu hariannu neu eu 'hadennill' yna gall dyfodol cynaliadwyedd y prosiect, ac yn wir y mudiad ei hun, fod mewn perygl.

Mae'r adran hon yn gyflwyniad i adennill costau llawn ac mae'n seiliedig ar y gwaith adnabyddus ac uchel ei barch gan New Philanthropy Capital ACEVO ac y Cronfa Loteri Fawr.

  • Beth yw adennill costau llawn?
  • Pam adennill costau llawn?
  • Manteision adennill costau llawn
  • Adnoddau defnyddiol

Beth yw adennill costau llawn?

Yn syml, mae'n golygu adennill cyfanswm costau prosiect, gwasanaeth neu weithgarwch, gan gynnwys rhan berthnasol o'r gorbenion.

Mae costau ynghlwm wrth bob prosiect, gwasanaeth neu weithgarwch, er enghraifft amser staff, cerbydau neu offer (costau uniongyrchol). Bydd hefyd angen adnoddau o weddill y mudiad. Er enghraifft, gallai gynnwys peth o amser rheolwr neu ymddiriedolwr a hefyd effeithio ar swyddogaethau cefnogi fel cyllid neu bersonél (costau gorbenion).

Rhaid i fudiadau geisio sicrhau nawdd neu incwm i 'adennill' cyfran (neu ran) ogostau gorbenion,yn ogystal âchostau uniongyrcholy prosiect. Rhaid i bob mudiad adennill ei gostau llawn, neu ni fydd yn gallu talu staff, talu rhent y swyddfa, cynnig gweithgareddau newydd neu gynllunio ar gyfer datblygiadau'r dyfodol a darparu ei wasanaethau.


Pam adennill costau llawn?

Mae adennill costau llawn yn bwysig i gyllidwyr ac i'r sawl sy'n derbyn y nawdd. Yn achos mudiadau gwirfoddol a chymunedol, mae'n golygu datblygu ffordd gynaliadwy o gyllido sy'n edrych ar wir gostau'r ddarpariaeth. Yn achos cyllidwyr, mae'n golygu bod yn fwy tryloyw o ran penderfyniadau cyllido a gwella cysylltiadau gyda mudiadau sy'n cael eu hariannu.

Pwrpas adennill costau llawn yw cynorthwyo mudiadau i gael gwell dealltwriaeth o nawdd a chostau. Gall diffyg dealltwriaeth o faterion ariannol fod yn niweidiol dros ben. Gall arwain at ansicrwydd ariannol a pheryglu dyfodol y mudiad. Trwy gyfrifo costau llawn pob prosiect neu weithgarwch, gall mudiadau wneud penderfyniadau doethach ynghylch rheoli costau a sicrhau nawdd neu incwm i'w hadennill.

Mae'n hanfodol bod mudiadau gwirfoddol a chymunedol yn sylweddoli beth yw gwir gostau rheoli prosiect, gwasanaeth neu weithgarwch. Yn y gorffennol, mae gorbenion wedi cael eu trin fel 'costau ychwanegol cudd', sy'n cael eu cyfrif ar wahân i brif gostau'r prosiect. Mae hyn wedi arwain at arfer ariannol sy'n tanseilio gwir werth y prosiect, gydag amcangyfrifon bras yn cael eu hychwanegu ar y diwedd. Canlyniad peidio adennill costau llawn yw bod cynaliadwyedd y prosiect a'r gallu i ddarparu gwasanaethau'n cael eu peryglu.


Templad adennill costau llawn

Manteision adennill costau llawn

  • Cywirdeb - bydd cyllidwyr yn cael darlun cywir o gost y prosiect
  • Tryloywder - dull eglur, diffynadwy o ddyrannu costau
  • Effeithlon - llai o amser yn cael ei dreulio ar drafod ffigurau
  • Priodol - cyllidwyr yn talu am y cyfan o'r gorbenion hynny sy'n cefnogi eu prosiect, a'r rheini'n unig
  • Cynaliadwy - mae mudiadau sy'n derbyn nawdd yn goroesi; mae prosiectau'n parhau

Daw llawer o fanteision i fudiadau yn sgil deall adennill costau llawn. Mae'n galluogi mudiad i werthfawrogi'n union faint o arian sydd ei angen ac yn bwysicach mae'n rhoi syniad clir o'r effaith a gaiff prosiect, gweithgarwch neu wasanaeth ar gynaliadwyedd y mudiad. Bydd arferion ariannol da yn sicr o arwain at gynllunio a phenderfyniadau doethach a credu dyfodol mwy diogel.

Gall adennill costau llawn roi gwell dealltwriaeth i fudiadau yn y rhan fwyaf o sefyllfaoedd cyllido:

  • Wrth wneud cais am grantiau rhaid i fudiadau ymdrechu i adennill yr holl gostau
  • Mewn contractau bydd rhaid negodi'r gost lawn o ddarparu gwasanaeth
  • Yn achos masnachu, rhaid i brisiau nwyddau neu wasanaethau adlewyrchu gwir gost cynhyrchu neu ddarparu'r nwyddau hynny
  • Canfod a llenwi bylchau mewn codi arian

Mae'n bwysig nodi na fwriedir i ddefnydd o'r templad ddisodli negodiadau cyllido, ond gall fod yn sail defnyddiol iddynt.


Adnoddau defnyddiol