6 Gorff 2018

Allyriadau carbon, cynhesu byd-eang, a nwyon tŷ gwydr – beth a wnelont â chi? Dysgwch pam y dylai’r newid yn yr hinsawdd fod o bwys i’ch mudiad chi a beth i’w wneud yn ei gylch.

Cefndir Llythrennedd Carbon

Dechreuodd cysyniad Llythrennedd Carbon ym Manceinion pan aeth mudiadau ati i, drwy gymorth torfol, i lunio cynllun rheoli carbon ar gyfer y ddinas. Mae'r syniad yn un syml: os ydych yn gweithio, yn byw neu'n astudio ym Manceinion, dylech allu derbyn diwrnod o hyfforddiant ar achosion a chanlyniadau'r newid yn yr hinsawdd.
Carbon Literacy Logo
O'i roi'n syml, dyma hanfod yr hyfforddiant; "Deall beth mae angen i mi ei wneud, pam mae angen i mi wneud hynny, o ble y gallaf gael cymorth i'w wneud, mynd ati i'w wneud, a gweld fy mod wedi'i wneud."

Mae'r Prosiect Llythrennedd Carbon, a gynhelir gan yr Ymddiriedolaeth Llythrennedd Carbon, wedi'i seilio ar y nod allweddol y bydd angen i ni newid y diwylliant yn ogystal â'r dechnoleg os ydym am lwyddo i dorri ein hallyriadau carbon yn unol â'r targedau y mae'r wyddoniaeth yn eu mynnu gennym erbyn 2050.


Datblygu Llythrennedd Carbon yng Nghymru

Mae Rhodri Thomas, sy'n darparu hyfforddiant ar gynaliadwyedd ar gyfer Cynnal Cymru - Sustain Wales, wedi bod yn gweithio gyda'r Ymddiriedolaeth Llythrennedd Carbon ym Manceinion i ddod â'r syniad i Gymru. Mae'r Alban, yn ogystal â'r BBC ledled y Deyrnas Unedig, eisoes wedi sefydlu rhaglen hyfforddiant Llythrennedd Carbon.
Cynnal -cymru -logo
Mae Cynnal Cymru bellach yn gweithio gydag Buddsoddi yn Natur Cymru ac eraill i ddylunio cyrsiau addas i bob sector o gymdeithas yng Nghymru.

Mae'n bwysig sylwi bod yr Ymddiriedolaeth Llythrennedd Carbon yn cynnal safon achredu a rheoli ansawdd felly er mwyn labelu cwrs fel un Llythrennedd Carbon, rhaid i chi yn gyntaf wneud cwrs ardystiedig eich hun, ac yna ddefnyddio deunyddiau a dulliau y mae'r Ymddiriedolaeth wedi'u hardystio.


Rhan bwysig o'r cysyniad yw y dylai pobl ddysgu oddi wrth bobl eraill debyg. Hyd yma, mae hyfforddiant wedi'i ddarparu i unigolion a thimau mewn sawl mudiad cyhoeddus a chymunedol, gan gynnwys:
- Iechyd Cyhoeddus Cymru
- Amgueddfa Cymru
- Grŵp Cynefin
- Adfywio Cymru
- Gwasanaeth Cynghori ar Dir Cymunedol
- Sefydliad y Merched
- WCVA

Mae Cynnal Cymru a'i bartneriaid wrthi'n datblygu cyrsiau newydd ac yn trefnu sesiynau hyfforddi'r hyfforddwr fel y gall pobl ddarparu'r cyrsiau hyn i'w cydweithwyr a'u cyfeillion ac ati.

Mae pawb sy'n cwblhau cwrs yn llwyddiannus drwy nodi camau ymarferol y gallant eu cymryd gartref neu yn eu mudiad, gan ymrwymo i'r rhain a monitro eu heffaith, yn derbyn tystysgrif. Cred partneriaid y prosiect fod hwn yn gam cyntaf defnyddiol ar daith at gymwysterau pellach mewn meysydd amrywiol ond perthnasol megis rheoli adeiladau, gosod a chynnal a chadw technoleg, tyfu bwyd a rheoli tir.

Dywed Rhodri; "Fe fydd y newid yn yr hinsawdd yn effeithio arnon ni gyd ryw ffordd neu'i gilydd ac fe fydd yn sicr yn diffinio bywydau pobl ifanc heddiw wrth iddynt fynd yn hŷn. Er mwyn ein bodolaeth rhaid i ni gyd wneud popeth y gallwn ni i feithrin diwylliant carbon isel. Mae hyn yn golygu bod angen i ni nid yn unig groesawu ynni adnewyddadwy a thechnoleg sy'n effeithlon o ran ynni ond hefyd ddeall y cylchoedd o ddeunyddiau ac ynni sy'n rhan annatod o'n bywydau a'r hyn rydym yn ei fynnu gan y cylchoedd naturiol hyn drwy ein ffyrdd o fyw.

Mae'r hinsawdd bob amser wedi newid ac mae'r ddaear wedi bod yn llawer cynhesach nag y mae heddiw, ond mae ein holl wareiddiad byd-eang wedi esblygu o fewn band cul o dymheredd a amrywiodd ar gyflymder cymharol araf.

Os yw ein hanwyliaid, yn ogystal â ni ein hunain, o unrhyw bwys i ni, heb sôn am dirweddau gwerthfawr a rhywogaethau di-rif eraill, dylai'r newid yn yr hinsawdd fod ar flaen ein meddyliau a dylem ymrwymo i Lythrennedd Carbon."  


Cymryd Rhan


Cysylltwch â Cynnal Cymru i wneud y canlynol I gael gwybod mwy am hyfforddiant Llythrennedd Carbon a'r achrediad


Tackling Climate Change Guide (Welsh ) - Front Cover

Ydych chi'n awyddus i amddiffyn rhag peryglon newid hinsawdd?


Ein newydd 'Mynd i'r Afael â Newid Hinsawdd' canllaw hwn yw rhoi dealltwriaeth sylfaenol i chi o faterion yn ymwneud â'r hinsawdd ac o ble i gael cymorth pellach mewn gwahanol feysydd cysylltiedig.

Os oes gennych unrhyw ymholiadau neu i gael gwybod mwy am sut i helpu i fynd i'r afael â hinsawdd sy'n newid ewch ar ein tudalennau gwe neu ebostiwch: inc@wcva.org.uk